Υγιεινή στην κουζίνα - Health care in kitchen

Η αύξηση της θερμοκρασίας κατά την καλοκαιρινή περίοδο ευνοεί την ανάπτυξη μικροοργανισμών και την αλλοίωση των τροφίμων, γι' αυτό και θα πρέπει να λαμβάνουμε κάποια μέτρα προστασίας προκειμένου να αποφύγουμε τις δηλητηριάσεις. Εφαρμόζοντας τις δέκα πιο κάτω απλές συμβουλές, σίγουρα θα αποφύγετε δυσάρεστες καταστάσεις:

1. Πλένετε πάντοτε τα χέρια σας με ζεστό νερό και σαπούνι πριν και μετά από κάθε εργασία στην κουζίνα.
2. Πλένετε και απολυμαίνετε με ζεστό νερό και σαπούνι τον πάγκο εργασίας, τις πλάκες κοπής, τα μαχαίρια και γενικά όλα τα εργαλεία και επιφάνειες που έρχονται σε επαφή με τα τρόφιμα.
3. Χρησιμοποιήστε διαφορετικές πλάκες κοπής για ωμό κρέας ή ψάρι (κόκκινο χρώμα πλάκας), λαχανικά (πράσινη πλάκα) και ψωμί (άσπρη πλάκα). Στην αγορά υπάρχουν κόκκινες, πράσινες και άσπρες πλάκες κοπής. Χρησιμοποιήστε τις.
4. Πλένετε τα ωμά φρούτα και λαχανικά με άφθονο νερό.
5. Μην επιμολύνετε τα πλυμένα ή ψημένα τρόφιμα με τα ωμά. Μη χρησιμοποιήτε για πλυμένα ή ψημένα τρόφιμα χώρους, σκεύη ή εργαλεία τα οποία είχατε χρησιμοποιήσει προηγουμένως για ωμά κρέατα, ψάρια, αυγά ή άπλυτα λαχανικά και φρούτα.
6. Τα μικρόβια αναπτύσσονται γρήγορα σε θερμοκρασίες από 4 μέχρι 63 βαθμούς Κελσίου. Ψήνετε τα τρόφιμα ικανοποιητικά.
7. Βάζετε στη συντήρηση ή την κατάψυξη του ψυγείου σας τα τρόφιμα που θέλετε να φυλάξετε το συντομότερο δυνατό και όχι περισσότερο από μια ώρα μετά το ψήσιμο, εάν δεν θα χρησιμοποιηθούν.
8. Τα ευάλωτα τρόφιμα (κρέμες, γλυκίσματα κλπ.) συνίσταται να τα προστατεύσετε με ειδικό σελοφάν και να τα φυλάξετε στο ψυγείο πιο ψηλά από τα λαχανικά ή το κρέας που πρόκειται να χρησιμοποιηθεί την ίδια ή την επόμενη μέρα.
9. Τα ψημένα τρόφιμα που δεν τα καταναλώσατε σε διάστημα τριών ημερών από την παρασκευή τους, καταστρέψτε τα.
10. Εάν για οποιοδήποτε λόγο πιστεύετε ότι κάποιο τρόφιμο αλλοιώθηκε, καταστρέψτε το χωρίς δεύτερη σκέψη.

Εαν οι συμβουλές σας φαίνονται πολλές, τότε μπορούμε να τις συνοψίσουμε στο εξής: Συχνό πλύσιμο χεριών, καλό ψήσιμο τροφίμων και κατανάλωση τους σύντομα.

Περιοδικό Πρωτεύουσα, Αύγουστος 2010.

The increase in temperature during the summer season favors the growth of microorganisms and food spoilage, which is why we should take some protective measures to avoid poisoning. Applying the ten simple tips below, you will surely avoid unpleasant situations:

1. Always wash your hands with warm water and soap before and after every job in the kitchen.
2. Wash and sanitize with hot water and soap the bench work, cutting boards, knives and general all tools and surfaces that come in contact with food.
3. Use separate cutting boards for raw meat or fish (red plate), vegetables (green plate) and bread (white plate). In the market there are red, green and white cutting boards. Use the.
4. Wash raw fruits and vegetables thoroughly.
5. Do not contaminate washed or cooked foods with raw. Is used for non-washed or cooked food premises, fixtures or tools that you had previously used for raw meat, fish, eggs, or unwashed fruits and vegetables.
6. Bacteria grow rapidly at temperatures from 4 to 63 degrees Celsius. Cook food well.
7. Put in the freezer or maintenance of your refrigerator foods to keep you as soon as possible and not more than an hour after baking, if not used.
8. Fragile foods (creams, sweets etc.) is to protect a special cellophane and store in the refrigerator up most of the vegetables or meat to be used the same or next day.
9. The cooked food is not consumed over the three days of preparation, destroy them.
10. If for any reason you believe that any altered food, destroy it without second thought.

If the advice you seem a lot, then we can summarize the following: Frequent hand washing, cooking good food and eating them soon.

"Protevousa" Magazine, issue August 2010.

Μικρά μυστικά για διάφορες ομάδες τροφίμων

Πίτες: Φινίρισμα

Γενικές οδηγίες

Η διακόσμηση της πίτας είναι μια ευκαιρία να αφήσετε ελεύθερη τη φαντασία και τη δημιουργικότητα σας. Ένα όμορφο φινίρισμα κάνει την πίτα γοητευτική.

Σας παρουσιάζουμε μερικές εύκολες διακοσμητικές τεχνικές, τις οποίες θα συναντήσετε σε διάφορες συνταγές.

Άκρες

Είναι πολύ σημαντικό για τις κλειστές πίτες να κολλήσουν καλά οι άκρες τους, γι' αυτό χρειάζεται να τις σφραγίσετε με κάποιο τρόπο. Ο πιο συνηθισμένος και εύκολος τρόπος είναι να τις πιέσετε με τα δόντια ενός πηρουνιού. Μπορείτε, επίσης, να τις τσιμπήσετε με το χέρι: τον αντίχειρα και το δείκτη.

Η διακόσμηση στις ανοικτές πίτες δεν είναι απαραίτητη, αλλά ασφαλώς και τις ομορφαίνει.

Κάποιες πίτες ψήνονται σε ταψί και μπορείτε να κλείσετε τις άκρες τους πιέζοντας τις με ένα πηρούνι ή κουτάλι. Κάποιες πιο παραδοσιακές πίτες δεν έχουν βάση, αλλά μόνο μια στρώση ζύμης από πάνω. Λωρίδες ζύμης τοποθετούνται στο χείλος του σκεύους, πιέζονται να κολλήσουν και αλείφονται με αυγό. Τοποθετήστε επάνω τους ένα φύλλο ζύμης, πιέστε να κολλήσει και χαράξτε τις άκρες με την πλατιά πλευρά ενός μαχαιριού σε αποστάσεις ενός εκατοστού για να φουσκώσει η ζύμη σε στρώματα.

Διακόσμηση

Στις περισσότερες συνταγές θα σας περισσέψει λίγη ζύμη από το ξάκρισμα. Χρησιμοποιήστε το για διακόσμηση.

Παραδοσιακά, μόνο οι αλμυρές πίτες διακοσμούνταν, για να ξεχωρίζουν από τις γλυκές. Μπορείτε να χρησιμοποιήσετε σχήματα φύλλων, λουλουδιών ή κοχυλιών, όπου ταιριάζουν, ή ακόμα και σχήματα φρούτων, αν θέλετε να τονίσετε το περιεχόμενο. Μαζέψτε τα περισσεύματα και ανοίξτε τα σε πάχος τριών χιλιοστών. Κόψτε τα σε σχήματα, χρησιμοποιόντας για τα πιο πολύπλοκα ένα πατρόν από χαρτόνι. Πολύ χρήσιμοι είναι οι κόφτες μπισκότων. Για να φτιάξετε κοχύλια, χρησιμοποιήστε ένα κυκλικό κόφτη για το βασικό σχήμα και μετά κόψτε τα στο σχήμα του κοχυλιού και χαράξτε πάνω γραμμές με μαχαίρι (δες σχ. 1).Για να τα κολλήσετε στην πίτα, πρώτα γλασάρετε σύμφωνα με τη συνταγή, μετά τοποθετήστε πάνω στην πίτα τα σχήματα και γλασάρετε τα.

Σχ. 1: Με εξαίρεση τις περιμετρικές κόκκινες γραμμές, αυτό είναι ένα πολύ καλό παράδειγμα για τον τρόπο κατασκευής κοχυλιού.

Πλέγματα

Δεν είναι δύσκολο να φτιάξετε ένα πλέγμα. Ανοίξτε τη ζύμη σε κύκλο πάνω σε ένα λαδόχαρτο και μετά κόψτε λωρίδες στο μέγεθος που θέλετε χρησιμοποιώντας μαχαίρι ή τροχό και ένα χάρακα. Τοποθετήστε πάνω σε ένα άλλο λαδόχαρτο τις μισές λωρίδες κατακόρυφα σε απόσταση περίπου 1 εκ. Βάλτε τις μακρύτερες λωρίδες στη μέση και τις κοντύτερες στις άκρες. Ανασηκώστε προσεκτικά μία παρά μία τις λωρίδες και απλώστε μία - μία τις οριζόντιες λωρίδες, βάζοντας τις ανασηκωμένες λωρίδες στη θέση τους πριν προχωρήσετε με τις επόμενες. Βάλτε το πλέγμα στο ψυγείο για να σφίξει η ζύμη, αναποδογυρίστε το λαδόχαρτο πάνω στην πίτα και αφαιρέστε το. Πιέστε το για να κολλήσει πάνω στην πίτα και ξακρίστε το. Γλασάρετε και ψήστε σύμφωνα με τη συνταγή.

Κρεατικά

Γενικές οδηγίες

Πρώτα απ' όλα θα πρέπει να αγοράζετε κρέας από ένα κρεοπώλη στον οποίο έχετε εμπιστοσύνη και είστε σίγουροι για την ποιότητα των προϊόντων του. Μη διστάζετε να ρωτάτε τον ειδικό για όποια απορία έχετε και να του ζητάτε να σας προτείνει το κατάλληλο κρέας για τη συνταγή σας. Πραγματικά, σε τέτοιες περιπτώσεις ο κρεοπώλης είναι πολύτιμη πηγή πληροφοριών. Άλλωστε, ποιος γνωρίζει καλύτερα την ποιότητα και τα μέρη του κρέατος απ' αυτόν?

Μόλις γυρίσετε σπίτι απ' την αγορά πρέπει να ξετυλίξετε το κρέας από τα χαρτιά και τις μεμβράνες, καθώς η υγρασία του κρέατος σε συνδυασμό με αυτά δημιουργεί γλίτσα και το κάνει κολλώδες. Μάλιστα, πολλές φορές, αν τα κρέατα μείνουν αρκετή ώρα μέσα στις μεμβράνες μυρίζουν έντονα. Τοποθετείστε τα, λοιπόν, σε γυάλινα ή ανοξείδωτα σκεύη με καπάκι και διατηρήστε τα στο πιο δροσερό μέρος του ψυγείου.

Μη συντηρείτε το ωμό κρέας στο ψυγείο για περισσότερο από δύο ημέρες: σε τέτοιες περιπτώσεις είναι καλύτερο να το καταψύχετε. Επίσης, κιμάς και εντόσθια είναι καλύτερο να τα καταναλώσετε αυθημερόν.

Αν καταψύξετε κρέας, κιμά κλπ., μην τα ξεχνάτε στην κατάψυξη γιατί χάνουν μέρος της υφής και της γεύσης τους. Όταν καταψύχετε προϊόντα κρέατος, καλό είναι να τα τοποθετείτε σε ειδικές σακούλες τροφίμων και να γράφετε πάνω (στη σακούλα) την ημερομηνία που τα καταψύξατε ούτως ώστε να τα καταναλώσετε σε μικρό χρονικό διάστημα και να μην τα αποθηκεύετε εκεί για καιρό.

Ένα κρέας που εκτίθεται, έστω και μέρος αυτού, στην κατάψυξη, θα έχετε διαπιστώσει ότι μαυρίζει και ξηραίνεται και όταν το μαγειρεύετε παραμένει σκληρό, στεγνό και άγευστο. Όταν θέλετε να αποψύξετε κρέας, αυτό πρέπει να το κάνετε πάντα στη συντήρηση του ψυγείου. Έτσι βοηθάμε το κρέας, με την αργή απόψυξη του να ανακτήσει, σιγά - σιγά, τους χυμούς του.

Μην το αφήνετε εκτός ψυγείου και μην το βάζετε στο νερό για να το αποψύξετε. Υπάρχει κίνδυνος να αναπτυχθούν βακτήρια και σίγουρα δεν θα είναι το ίδιο νόστιμο και ζουμερό.

Μικρές συμβουλές

Σε γενικές γραμμές, καλό θα ήταν να θυμάστε ότι:

- Τα πολύ μαλακά κομμάτια κρέατος τα ψήνουμε σε σχάρα ή φούρνο και τα σκληρότερα (σκληρότερα θεωρούνται τα κομμάτια του ζώου που κινούνται περισσότερο) σε κατσαρόλα ή φούρνο με λίγο νερό. Βέβαια, ένα μαλακό κρέας πάντα μπορεί να μαγειρευτεί με υγρό και σάλτσα. Αντίθετα, ένα σκληρό κρέας ποτέ δεν μαγειρεύεται στεγνό.

- Σιγομαγειρεύουμε το κρέας σκεπασμένο για να μαλακώσει καλά και να μελώσει.

- Κατά το μαγείρεμα, το ψήσιμο ή το τηγάνισμα του κρέατος δεν χρησιμοποιούμε αιχμηρά εργαλεία, καθώς, τρυπώντας ένα μισοψημένο κρέας χάνουμε όλους τους χυμούς που έχουμε εγκλωβίσει.

- Αν θέλουμε περισσότερη νοστιμιά, αγοράζουμε μερικές φέτες χοιρινή πανσέτα, τις τυλίγουμε μία - μία και τις βάζουμε στην κατάψυξη μέχρι να τις χρειαστούμε.

- Όταν χρειαστούμε πελτέ ντομάτας δεν τον αραιώνουμε με νερό για να τον προσθέσουμε. Πριν σβήσουμε το κρέας με οποιοδήποτε υγρό, διαλύουμε τον πελτέ στη βάση της κατσαρόλας τρίβοντας τον με κουτάλι.

- Όταν βγάλουμε το κρέας απο το φούρνο, το σκεπάζουμε αμέσως με αλουμινόχαρτο ή λαδόκολλα, για να ανακτήσει καια να ρουφήξει πίσω τους χυμούς του για 15'. Κόβοντας το στη συνέχεια σε φέτες, θα έχουμε ένα ζουμερό και πεντανόστιμο ψητό!

Ζυμαρικά

Γενικές οδηγίες

Τα ζυμαρικά τα χωρίζουμε σε δύο κατηγορίες: τα τυποποιημένα ξηρά και τα φρέσκα. Μπορούμε να παρασκευάσουμε μόνοι μας και τα δύο είδη. Ως προς την ετοιμασία τους θα πρέπει να θυμόμαστε ότι:

- Τα ζυμαρικά θα πρέπει να βράζονται al dente, δηλαδή να κρατάνε λίγο, γιατί έτσι αναδεικνύεται η ξηρή γεύση τους και είναι πιο εύπεπτα. Όσα δεν έχουν βράσει καλά έχουν γεύση ωμής ζύμης, ενώ αυτά που παράβρασαν, λασπώνουν. Κατά γενικό κανόνα, χρησιμοποιούμε βαθιά κατσαρόλα και για 500 γρ. ζυμαρικά θέλουμε 5 λίτρα νερό και μία κουταλιά της σούπας αλάτι. Αφού βράσει το νερό και αλατίσουμε, βυθίζουμε τα ζυμαρικά, ανακατεύουμε και μόλις πάρει βράση ξανά το νερό μετράμε από εκείνη τη στιγμή το χρόνο βρασμού. Γενικώς, τα φρέσκα ζυμαρικά θέλουν 2', τα φρέσκα ζυμαρικά με γέμιση (π.χ. ραβιόλες) θέλουν 5', τα ξηρά ζυμαρικά 8' - 12', ανάλογα με το μήκος και το σχήμα τους, στα συσκευασμένα δε, αναγράφεται ο προτεινόμενος χρόνος βρασμού.

- Εάν προσθέσουμε λιπαρή ουσία στο βράσιμο των ζυμαρικών, αυτά γίνονται αδιαπέραστα και δεν κολλάει στη συνέχεια η σάλτσα πάνω τους. Το μόνο που χρειάζονται είναι συχνό ανακάτεμα. Επίσης, αφότου τα βράσουμε δεν τα ξεπλένουμε ποτέ με νερό, αφενός για τον παραπάνω λόγο και αφετέρου γιατί χάνουν άμυλο, το οποίο βοηθάει στο να δέσουν οι σάλτσες που θα προσθέσουμε και στο να απορροφηθούν καλύτερα από τα ζυμαρικά. Ξεπλένουμε και λαδώνουμε τα ζυμαρικά μόνο όταν πρόκειται να τα χρησιμοποιήσουμε κρύα, π.χ. για την παρασκευή μακαρονοσαλάτας. Είναι προτιμότερο, εαν θέλουμε μια τέλεια μακαρονάδα που να κρατάει τη σάλτσα πάνω της (και όχι να την έχουμε, εν τέλει, να γεμίζει το πιάτο), να βράζουμε τα ζυμαρικά 2' λιγότερο απ' όσο αναγράφεται στη συσκευασία και με τσιμπίδα, όπως θα στάζουν, να τα ρίχνουμε στην κατσαρόλα με τη σάλτσα, ανακατεύοντας και βράζοντας για 2'. Θα διαπιστώσουμε ότι η σάλτσα θα μελώσει, , δηλαδή θα πυκνώσει με το άμυλο των ζυμαρικών, αυτά θα την απορροφήσουν και θα κολλήσει πάνω τους.
- Όταν ψήνουμε ζυμαρικά ογκρατέν, πάντα προθερμαίνουμε το φούρνο σε δυνατή θερμοκρασία, στους 220 βαθμούς Κελσίου και μόλις βάλουμε το ταψί στο φούρνο χαμηλώνουμε στους 180. Με αυτό τον τρόπο η κρέμα αυγών και τυριών κάνει αμέσως σώμα (στερεοποιείται) και δεν προλαβαίνει να κατακαθίσει στον πάτο του ταψιού.

Μικρές συμβουλές

Σε γενικές γραμμές, καλό θα ήταν να θυμάστε ότι:

- Μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε μαγειρεμένα ζυμαρικά που περίσσεψαν και με μια σάλτσα ντομάτας ή τυριού να τα μετατρέψουμε σε καινούριο φαγητό. Επίσης, μας δίνουν τη δυνατότητα να εκμεταλλευτούμε μαγειρεμένα υλικά, όπως ψητό ή βραστό κοτόπουλο, κοκκινιστό κρέας ή αρνί σούβλας για να φτιάξουμε νέο φαγητό. Για παράδειγμα, με αρνί σούβλας που ξέμεινε και κριθαράκι ή κοφτό μακαρονάκι μπορούμε να φτιάξουμε ένα τέλειο γιουβέτσι.
- Χρησιμοποιήστε λίγο από το νερό που έβρασαν τα ζυμαρικά για να αραιώσετε πυκνές σάλτσες τυριών.

Φαγητά χαμηλά σε θερμίδες (light)

Γενικές οδηγίες:

Η διατροφή είναι η βασικότερη από τις λειτουργίες της ζωής μας. Όλες οι τελευταίες επιστημονικές έρευνες συγκλίνουν στο γεγονός ότι η σχέση διατροφής και υγείας αποτελεί καθοριστικό παράγοντα μακροζωΐας. Δίαιτες με φαγητά πλούσια σε φυτικές ίνες και πρωτεΐνες, με πολύ λίγα λιπαρά που πριν από μισό αιώνα χαρακτηρίζονταν ως φαγητά των φτωχών, έχουν σήμερα πρωτεύουσα θέση στη διατροφή των ανθρώπων. Δεν υπάρχουν καλές και κακές τροφές. Όλα τα βρώσιμα προϊόντα που μας προσφέρει η φύση είναι υγιεινά. Η υπερκατανάλωση είναι που κάνει μια φυσική τροφή βλαβερή για την υγεία μας. Πρέπει, λοιπόν, να μάθουμε να τρώμε σωστά και να καταναλώνουμε τα διάφορα τρόφιμα στις αναλογίες που απαιτεί μια ισορροπημένη δίαιτα. Η Εθνική Ακαδημία Επιστημών των Η.Π.Α. συνιστά να παίρνουμε καθημερινά μόνο το 30% των αναγκών μας σε θερμίδες από τα λιπαρά.  Σύμφωνα, δε, με τις τελευταίες ανακοινώσεις του Εθνικού Εκπαιδευτικού Προγράμματος Χοληστερόλης των Η.Π.Α., τουλάχιστον τα 2/3 των θερμίδων αυτών πρέπει να προέρχονται από το ελαιόλαδο.

Για να μειώσουμε τα λιπαρά, κυρίως τα κορεσμένα, που παίρνουμε με τις τροφές, θα πρέπει να:

- Αποφεύγουμε όσο μπορούμε τα έτοιμα φαγητά, γλυκά και σνακς, καθώς και τα φαγητά των εστιατορίων, γιατί δεν μπορούμε να ελέγξουμε την ποσότητα και την ποιότητα των λιπαρών ουσιών που χρησιμοποιήθηκαν για την παρασκευή τους.

- Διαλέγουμε άπαχα κρέατα και προϊόντα με λίγο λίπος.

- Καθαρίζουμε όλο το φανερό λίπος από το κρέας πριν ή μετά το μαγείρεμα.

- Τρώμε ψωμί, φρούτα και λαχανικά κάθε μέρα.

- Πίνουμε αποβουτυρωμένο γάλακαι να τρώμε αποβουτυρωμένα γαλακτοκομικά προϊόντα.

- Μαγειρεύουμε το κρέας ή τα ψάρια με διάφορα λαχανικά.

- Αφαιρούμε την πέτσα από το κοτόπουλο.

- Τρώμε το κρέας βραστό ή ψητό, στραγγίζοντας το λίπος του.

- Αντικαθιστούμε το λίπος με ζωμό κρέατος για να μαγειρέψουμε τις σάλτσες ή τις γαρνιτούρες που θα συνοδεύσουν το κρέας.

- Ελαττώσουμε την ποσότητα του λαδιού , της μαγιονέζας ή άλλων λιπαρών στη σαλάτα, καθώς και παχιές σάλτσες που προσθέτουμε στο φαγητό, κατά το μαγείρεμα ή το σερβίρισμα.

- Χρησιμοποιούμε μόνο ελαιόλαδο στο μαγείρεμα ή τις σαλάτες.

- Αντικαθιστούμε το κρέας με ψάρια όσο πιο συχνά μπορούμε. Τα ψάρια περιέχουν μια ομάδα λιπιδίων χαρακτηριζόμενα ως "ω-3", τα οποία έχουν ευεργετικά πλεονεκτήματα για την υγεία μας.

Πολλά υλικά που προσδίδουν γεύση στο φαγητό δεν περιέχουν καθόλου λιπαρά, όπως οι λιαστές ντομάτες, το σκόρδο, το φρέσκο τζίντζερ, ο χυμός λεμονιού, το ξύδι, κύριως το μπαλσάμικο που αντικαθιστά ευχάριστα το ντρέσσινγκ στις σαλάτες, οι θρυμματισμένες κόκκινες πιπερίτσες, τα μανιτάρια και μάλιστα τα αρωματικά όπως οι τρούφες ή τα πορτσίνι, οι σάλτσες όπως η μουστάρδα, η σόγια, η γούστερ και η τεριγιάκι. Σημαντικό ρόλο στη νοστιμιά του φαγητού, παίζουν τα αρωματικά βότανα. Με τα υπέροχα αρώματα τους και τις ποικίλες γεύσεις τους μετριάζουν την έλλειψη λίπους. Λόγω της γενικής ευαισθητοποίησης στο θέμα της διατροφής, τα τελευταία χρόνια κυκλοφορούν στο εμπόριο διάφορα προϊόντα με χαμηλά λιπαρά. Η κατανάλωση των προϊόντων αυτών πρέπει να γίνεται με μέτρο. Πολλές φορές, με την πεποίθηση ότι τα προϊόντα αυτά δε μας παχαίνου, καταναλώνουμε μεγάλες ποσότητες. Σκεφθείτε μόνο πως από τότε που κυκλοφόρησαν τα light προϊόντα στην Αμερική, αυξήθηκαν οι παχύσαρκοι. Προσοχή λοιπόν, όχι τόσο στο τι τρώμα, αλλά κυρίως στο πόσο τρώμε. Ο τρόπος που θα μαγειρέψουμε, επίσης, είναι εξίσου σημαντικός με την ποιότητα των υλικών που θα χρησιμοποιήσουμε. Το κακό μαγείρεμα μπορεί να μεταβάλει ένα υγιεινό φυσικό προϊόν σε κάτι βλαβερό για την υγεία μας, όπως π.χ. το λάδι στο οποίο, όταν το κάψουμε, σχηματίζονται διοξίνες, τοξικές ουσίες πολύ βλαβερές για την υγεία μας. Τα φρέσκα λαχανικά, πλούσια σε βιταμίνες και ιχνοστοιχεία, χάνουν τις ευεργετικές για τον οργανισμό ιδιότητες τους όταν τα βράσουμε πολύ και λιώσουν ή τα κάψουμε στο τηγάνισμα.

Για να μαγειρέψουμε υγιεινά πρέπει να έχουμε κατά νου τα εξής:

- Να μετράμε πάντα το λάδι ή το βούτυρο πριν το χρησιμοποιήσουμε και να είμαστε φειδωλοί στη χρήση του.
- Να αποφεύγουμε το τηγάνισμα και να προτιμούμε το ψήσιμο στο φούρνο.
- Αντί να σωτάρουμε τα λαχανικά, να τα βράζουμε ή να τα αχνίζουμε, χωρίς λάδι και να βάζουμε το λάδι ωμό στο τέλος.
- Στις πίτες να προτιμάμε το φύλο κρούστας και όχι τη ζύμη σφολιάτας. Αλείφοντας εμείς τα φύλλα, ελέγχουμε την ποσότητα και την ποιότητα του λίπους που θα χρησιμοποιήσουμε.
- Για να δέσουμε μια σάλτσα ή μια σούπα, να προτιμάμε τα αλεσμένα βραστά λαχανικά αντί την κρέμα γάλακτος ή τα αυγά.
- Να αποφεύγουμε τη χρήση αλκοόλ που δεν προσδίδει τίποτα σε θρεπτικές ουσίες, παρά μόνο παραπανίσιες θερμίδες.
- Να μην ξεχνάμε ότι πρέπει να τρώμε σωστά και υγιεινά, όχι τόσο για να προσθέσουμε χρόνια στη ζωή μας, όσο για να προσθέσουμε ποιότητα στα χρόνια που ζούμε.

Πηγές:

• 35 συνταγές για νόστιμες πίτες, εκδ. Μαλιαρής Παιδεία.
• Οι συνταγές μου εμπιστευτικά - Κρεατικά, Αργ. Μπαρμπαρίγου, ένθετο περιοδικού 7 μέρες Tv
• Οι συνταγές μου εμπιστευτικά - Ζυμαρικά, Αργ. Μπαρμπαρίγου, ένθετο περιοδικού 7 μέρες Tv
• Τα 20 καλύτερα light φαγητά, Β. Αλεξιάδου, ένθετο εφημερίδας Ο Φιλελεύθερος.

Με παράδοση κοντά σας!

Το παρακάτω κείμενο αποτελεί μέρος μιας πολυσέλιδης έκδοσης των αρτοποιείων Ζορπάς.

Γνωρίστε το ψωμί καλύτερα

Το ψωμί, από καταβολής κόσμου, είναι μια από τις σημαντικότερες τροφές του ανθρώπου. Μέσα από το πέρασμα των αιώνων, αυτή η πολύτιμη τροφή λατρεύτηκε και δοξάστηκε όσο κανένα άλλο αγαθό. Πολύτιμη "δύναμη" που άντεξε χιλιάδες χρόνια ανακατατάξεων, παρ' όλο που ο τρόπος διαβίωσης του ανθρώπου το μετέτρεψε ανάλογα με τις συνήθειες ή τις προτιμήσεις του σε αναρίθμητες μορφές και γεύσεις.

Πάντα όμως το ψωμί παρέμενε η βάση για την διατροφική μας διαδικασία, πέρα από κάθε τεχνολογική - επιστημονική εξέλιξη που δέχθηκε κάτω από διαφορετικές παραδόσεις και ιδιομορφίες.

Στις μέρες μας, οι τροφικές μας συνήθειες περιόρισαν την κατανάλωση του ψωμιού - σε σχέση με το παρελθόν - αλλά αυξήθηκε η κατασκευή νέων αρτοποιημάτων με πάμπολλες ποικιλίες και γεύσεις.

Έτσι, το ψωμί παρά την σύγχρονη αντιμετώπιση του παραμένει ένα από τα πιο βασικά αγαθά της διατροφικής μας αλυσίδας.

Πόσα όμως γνωρίζουμε για το ψωμί?

Τι γνωρίζουμε και τι όχι για αυτό το "Θείο δώρο"? Η ωφέλεια του ψωμιού είναι αδιαμφισβήτητα μια από τις σημαντικότερες αξίες για τον ανθρώπινο οργανισμό.

Η απλότητα που περιβάλλει το ψωμί μας κάνει να μην γνωρίζουμε και πολλά πράγματα γι' αυτό. Δεν μπαίνουμε στη διαδικασία να δούμε τον τρόπο κατασκευής του, τα υλικά ή την διατροφική του αξία.

Η εταιρία Ζορπάς, σε συνεργασία με τον Όμιλο Ιστολογίων Κεντρί, σκοπό έχουν να σας γνωρίσουν το ψωμί καλύτερα και να σας μάθουν τα "μυστικά" για τον τρόπο κατασκευής του, την ιστορία του και την πολυτιμότητα του στο σήμερα.

Οδηγός μας σ' αυτό το ταξίδι είναι οι Φούρνοι Ζορπά, (ξεναγός μας ο όμιλος ιστολογίων Κεντρί), οι οποίοι, με απαράμιλλη φροντίδα και γνώση για την παραδοσιακή κατασκευή του ψωμιού, εδώ και πολλά χρόνια, οι οποίοι έχουν δώσει τη σωστή "διάσταση" και τον δέοντα σεβασμό σε αυτό τον τόσο πολύτιμο φίλο μας, το ψωμί.

Και αυτός είναι ένας λόγος που οι φούρνοι Ζορπά θέλουν να μοιραστούν την ιστορία και την παράδοση μαζί σας. Κάνοντας ένα παραπάνω βήμα στην Κυπριακή αγορά, οι φούρνοι Ζορπά αλλάζουν το σκηνικό στα δρώμενα για την παρασκευή του ψωμιού και μοιράζονται μαζί σας με δημόσια εγγραφή όλα αυτά που γνώρισε και διατήρησε με σεβασμό όλα αυτά τα χρόνια.

Με μεράκι και τέχνη που δόθηκε από γενιά σε γενιά, οι φούρνοι Ζορπά με μια σημαντική κληρονομιά σε ότι αφορά την αρτοποιία, μας ταξιδεύει στον γευστικό κόσμο του ψωμιού. Το καλό ψωμί άλλωστε, βασίζεται στη γνώση και το σεβασμό προς την παράδοση.

Διατηρώντας λοιπόν όλα αυτά τα χαρακτηριστικά αναλλοίωτα, οι φούρνοι Ζορπά γίνονται οι καλύτεροι "ταξιδευτές" μας στην απαράμιλλη γεύση όχι μόνο του ψωμιού, αλλά και πολλών άλλων αρτοποιημάτων.

Εμείς θα σας αποκαλύψουμε πράγματα για το ψωμί που είμαστε σίγουροι ότι θα σας συναρπάσουν, όχι μόνο με τον τρόπο που είναι παρασκευασμένα αλλά και με το άρωμα μιας "γευστικής ιστορίας" που κρατά πολλά πολλά χρόνια.

Καλή γνώση λοιπόν και προπαντός καλή σας όρεξη!

Μια μικρή ιστορία για το ψωμί

Δεν μπορούμε να γνωρίζουμε ακριβώς την πρώτη γνωριμία του ανθρώπου με το σιτάρι και κατά προέκταση με το ψωμί. Τα χνάρια της χρήσης και κατασκευής του ψωμιού χάνονται μέσα σε δεκάδες χιλιάδες χρόνια πριν.

Οι αναφορές της ιστορίας για το ψωμί ξεκινούν από πανάρχαιες μυθολογικές παραδόσεις λαών και πολιτισμών. Η λατρεία του σιταριού και κατ' επέκταση του ψωμιού, κάνει την εμφάνιση του μέσα από θρησκευτικές τελετές, αλλά περισσότερο μέσα από τη χριστιανική θρησκεία.

Ο προϊστορικός άνθρωπος μετά από το στάδιο του να τρώει σπόρους αυτούσιους (ωμούς), άρχισε να αλέθει με πέτρες και άλλα πρωτόγονα εργαλεία σπόρους σιταριού, δημιουργώντας έτσι ένα είδος χοντρόκοκκου αλεύρου από το οποίο ξεκίνησε και η δημιουργία του ψωμιού.

Καθώς τα χρόνια περνούσαν, ο προϊστορικός άνθρωπος ανακάτεψε τους αλεσμένους σπόρους με νερό, παρασκευάζοντας ένα είδος χυλού, τον οποίο στη συνέχεια έψηνε πάνω σε πυρακτωμένες πέτρες.

Αυτό το κατασκεύασμα ήταν ο πρώτος πρόγονος του ψωμιού. Αρχαιολογικά δείγματα πρωτόγονου ψωμιού βρέθηκαν σε οικισμούς της Λίθινης εποχής στην κεντρική Ευρώπη αλλά και σε αιγυπτιακούς τάφους.

Τα πιο παλιά δείγματα πρωτόγονου ψωμιού ανήκουν στους Αιγύπτιους, μιας και διασώθηκαν δείγματα ηλικίας 3.500 χρόνων περίπου. Κατόπιν ερευνών, αρχαιολόγοι ανακάλυψαν ότι πρώτοι "αρτοποιοί" θεωρούνται κατά κάποιο τρόπο οι αρχαίοι Αιγύπτιοι. Πολλές χιλιάδες χρόνια πριν είχαν αρχίσει να κατασκευάζουν αλευρόμυλους, ποδοζυμωτήρια και φούρνους όπου έψηναν σε καρβέλια, ψωμί από σιτάρι και κριθάρι.

Ξεκινώντας σαν οικοτεχνική ασχολία εξελίχθηκε σε μια οργανωμένη επαγγελματική "εργασία" από ειδικούς τεχνίτες.

Το ψωμί που κατασκεύαζαν οι αρχαίοι Αιγύπτιοι μάλλον θα ήταν εξαιρετικά νόστιμο, μιας και είχε πλειάδα από σύκα, χουρμάδες και μέλι. Ήταν εξαιρετικό έδεσμα όχι μόνο του απλού λαού αλλά και των Φαραώ, που το κατανάλωναν σε μεγάλες ποσότητες, παρ' ότι περιείχε πληθώρα από "ξένα σωματίδια", μεταξύ των οποίων τα πιο αθώα, όπως πετραδάκια και κόκκοι άμμου.

Επίσης, οι αναφορές στη Βίβλο μας πληροφορούν ότι η χρήση της μαγιάς ήταν γνωστή 2.000 χρόνια πριν τη γέννηση του Χριστού. Τα ιστορικά στοιχεία που δηλώνουν μια υπέροπτη θέση στη γευσιγνωσία και την άριστη τέχνη του ψωμιού, είναι αυτά των αρχαίων Ελλήνων. Οι δεσμοί μας με το σιτάρι και το ψωμί δηλώνονται από τη λατρεία της θεάς Δήμητρας, που σύμφωνα με την αρχαία μυθολογία, δώρισε αυτό το αγαθό στους ανθρώπους.

Στην αρχαία Ελλάδα η παρασκευή του ψωμιού γινόταν από αλεύρι που αλεθόταν σε οικιακούς μύλους και ήταν ένα από τα βασικά είδη διατροφής. Με μεγάλη ποικιλία σε τύπους αλεύρου, αλλά και διαφορετικής κατασκευής του, οι αρχαίοι πρόγονοι μας είχαν "γαστρονομική" επαφή με το ψωμί, κάθε ώρα της ημέρας, για κάθε περίσταση και προπαντός για κάθε γούστο. Ξεκινώντας το πρωινό "ακράτισμα" (ψωμί βουτηγμένο σε γνήσιο κρασί), ξεκινούσε μια μεγάλη σειρά από αρτοσκευάσματα που ήταν η βάση όλων των γευμάτων της ημέρας, καθώς και ένα πλήθος αρχαίων γλυκισμάτων με βάση το αλεύρι.

Το αρχαίο ελληνικό ψωμί, συνοδευόμενο από ωμά ή μαγειρεμένα λαχανικά που ονομαζόταν "όψος" ήταν ακόμα μια γευστική συνήθεια της ημέρας. Πολλά από αυτά τα άλευρα ήταν φτιαγμένα όπως τα σημερινά ζυμαρικά, όπως για παράδειγμα η "μάζα" (σούπα με διάφορα άλευρα και λαχανικά).

Επίσης, υπάρχουν αναφορές και σε "αρχαία" άλευρα, που θυμίζουν τις σημερινές πίτες (φύλλα από ζύμη με κρέας που αποκαλούνταν "αρτοκρέατα".).

Η γνώση και η παράδοση της κατασκευής του ψωμιού των αρχαίων Ελλήνων πέρασε και στους Ρωμαίους κατακτητές, που διαδέχθηκαν και λάτρεψαν αυτή τη "γευστική τέχνη". Οι Ρωμαίοι οργάνωσαν μια πιο "βιοτεχνική" βάση για την παρασκευή του ψωμιού. Δείγματα που βρέθηκαν στην Πομπηία κάτω από τη λάβα του Βεζούβιου, αλλά και πολλές άλλες εγκαταστάσεις αρτοποιείων, δηλώνουν τη συνέχεια της αρτοποιίας με πιο εξελιγμένες τεχνικές από αυτές των αρχαίων Ελλήνων.

Ποικίλες οι μορφές στη χρήση της ζύμης για την παρασκευή του ψωμιού που αν και η βάση ήταν πάντα το αλεύρι, η φαντασία και η τεχνική διαφοροποιείτο ανάλογα με τις ανάγκες και τις ντόπιες παραδόσεις που είχαν οι Ρωμαίοι. Στα χρόνια που ακολούθησαν η τεχνική της αρτοποιίας παρέμεινε σχετικά στάσιμη.

Στη δυτική Ευρώπη για αρκετούς αιώνες η αρτοποιεία αρχίζει να εγκαταλείπεται. Ο πιο πιθανός λόγος, σύμφωνα με ότι προκύπτει από την ιστορία, ήταν "επιστημονικός". Σαν παράδειγμα αναφέρουμε ότι στα μέσα του 17ου αιώνα η ιατρική εταιρία των Παρισίων είχε αποφασίσει ότι η ζύμη του ψωμιού ήταν προϊόν "μούχλας", άρα και βλαβερή για την υγεία του ανθρώπου. Τον 18ο αιώνα τα πράγματα αλλάζουν και η ζύμη αρχίζει με δειλά βήματα να παίρνει μια πιο ουσιαστική μορφή.

Το ψωμί γίνεται πιο αφράτο, πιο γευστικό και πιο ευκολοχώνευτο. Τότε ξεκινά και η χρήση μηχανοκίνητων ζυμωτηρίων (αρχές του 19ου αιώνα) που είναι και η αρχή για τα μεγαλύτερα επιτεύγματα στην τεχνική και την ποικιλία σε ότι αφορά τα αρτοσκευάσματα.

Στις μέρες μας, αν και η επιστήμη έχει σημειώσει μια τεράστια πρόοδο βασισμένη και στην τεχνολογική υποστήριξη (τυποποίηση, πρώτες ύλες, διαφορετικά είδη ψωμιού κλπ.) το ψωμί παραμένει κατά κάποιο τρόπο ένα είδος "τέχνης" που συνεχώς εξελίσσεται.

Τα κύρια συστατικά για την παρασκευή του ψωμιού είναι το αλεύρι, το νερό και η μαγιά. Σύμφωνα με τις σύγχρονες μεθόδους και ανάλογα με τον τύπο του ψωμιού, προσθέτονται και άλλα συστατικά, όπως κόκκοι σιτηρών, πίτυρα δημητριακών, ξηροί καρποί κλπ. Προσθέτονται επίσης και τα λεγόμενα βελτιωτικά του ψωμιού (που καμιά σχέση δεν έχουν με χημικά ή/και συντηρητικά) τα οποία είναι φυσικές και απόλυτα υγιεινές ουσίες, όπως βιταμίνη C η οποία υπάρχει άφθονη στα φρούτα, βύνη από την οποία παράγεται η μπύρα, καθώς και αλάτι, ξύδι και γλουτένη (εκτός από το ανάλογο είδος ψωμιού, το οποίο προσφέρεται προς τα άτομα με δυσανεξία στη γλουτένη). Όλα αυτά τα συστατικά (βελτιωτικά) κάνουν το ψωμί πιο εύγευστο και πιο αφράτο.

Μια ουσία που, όπως προαναφέραμε, προστίθεται στην παρασκευή του ψωμιού είναι η γλουτένη ή γλουτίνη η οποία είναι πρωτεΐνη από "δυνατό" σιτάρι. Βοηθά - όταν αυτό είναι απαραίτητο - στην καλύτερη ετοιμασία και ψήσιμο του ψωμιού, έχοντας αποτελέσματα βελτίωσης και στην πέψη αλλά και στην όμορφη και λαχταριστή εμφάνιση του ψωμιού.

Η ωφέλεια του ψωμιού στον ανθρώπινο οργανισμό είναι σημαντικότατη. Άλλωστε, το ότι το ψωμί είναι μια από τις βασικές τροφές του ανθρώπου εδώ και χιλιάδες χρόνια, το ανάγει σε "ανώτατη" μορφή τροφής. Περιέχοντας βιταμίνες, πρωτεΐνες, ιχνοστοιχεία και βασικά μέταλλα όπως ασβέστιο, φώσφορο, διαιτητικές ίνες και πολλά άλλα θρεπτικά συστατικά, το ψωμί είναι από μόνο του  ένας ολόκληρος κόσμος θρεπτικής "ανάγκης" για τον ανθρώπινο οργανισμό. Οι περισσότεροι από εμάς όμως, πιστεύουν ότι το ψωμί παχαίνει. Μήπως όμως είναι καιρός να αναθεωρήσουμε την άποψη ότι το το "παν μέτρον άριστο" ισχύει και σε αυτό τον κανόνα?

Ωφέλιμο ναι, αλλά... παχυντικό?


Το ψωμί περιέχει ελάχιστα λίπη και οι θερμίδες είναι λιγότερες από όσες νομίζουμε, 210 - 250 θερμίδες ανά 100 gr ή και λιγότερο στους περισσότερους τύπους του ψωμιού (για παράδειγμα, στο ψωμί σικάλεως εμπεριέχονται 120 θερμίδες ανά 100 gr.).

Επίσης, πολλοί πιστεύουν ότι το ψωμί είναι βαρύ για το στομάχι και δύσπεπτο. Όταν το ψωμί είναι σωστά φτιαγμένο και βασισμένο στη γνώση και την παράδοση όπως στους φούρνους Ζορπά, τότε δεν είναι δύσπεπτο.

Καταναλώνοντας ζεστό ψωμί, που μόλις βγήκε από το φούρνο, τότε ίσως αυτό να αποτελέσει λόγο για δυσπεψία και βάρος στο στομάχι. Φυσικά, το ψωμί και διάφοροι τύποι του, σε ορισμένους οργανισμούς μπορεί να δημιουργήσει όλα όσα προαναφέραμε , αλλά όλα αυτά δεν κάνουν τον κανόνα, για να πούμε ότι το ψωμί δημιουργεί προβλήματα. Κάθε άλλο. Το ψωμί με ελάχιστες εξαιρέσεις για ιατρικούς λόγους για κάποιους ανθρώπους, είναι και θα είναι μια από τις βασικότερες τροφές για την υγεία του ανθρώπινου οργανισμού. Σε ορισμένες περιπτώσεις παθήσεων άλλωστε, ορισμένοι τύποι ψωμιού απαγορεύονται και άλλοι συνιστώνται (δίαιτες).

Η καλύτερη λύση για όσους δημιουργεί προβλήματα η κατανάλωση του ψωμιού βέβαια, είναι να ακολουθήσουν ιατρικές συμβουλές όπως άλλωστε και κάθετι σχετικό με διατροφικά προβλήματα. Περιορισμοί στην κατανάλωση ψωμιού δεν υπάρχουν, αν και υπάρχει πάντα ο κανόνας της αυτοσυγκράτησης, όπως και σε πολλά άλλα πράγματα και κάθε είδους γαστρονομικές καταχρήσεις.

Τύποι, ποικιλίες και χρήσιμες συμβουλές


Οι ανάγκες μας καθορίζουν την ποιότητα του ψωμιού που πρέπει να τρώμε σύμφωνα με τις καύσεις των θερμίδων μας. Η ημερήσια κατανάλωση ψωμιού από τους Έλληνες είναι κατά μέσο όρο 170 gr κάθε μέρα (περίπου 5 φέτες). Σε σχέση με το παρελθόν η ποσότητα αυτή έχει μειωθεί δραματικά, όπως και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες.

Μέχρι πριν μερικά χρόνια οι τύποι του ψωμιού δεν ήταν παρά μόνο λευκό, χωριάτικο, σιμιγδαλένιο. Σήμερα όμως, στα κατά τόπους αρτοποιεία βρίσκει κανείς μια τεράστια ποικιλία από νέες γεύσεις που "κεντρίζουν" εύστοχα τη γεύση. Πολλοί τύποι ψωμιού είναι βασισμένοι σε διαφορετικά άλευρα, στον τρόπο ζυμώματος, στις αναλογίες, καθώς και στα επιπρόσθετα υλικά (π.χ. σπόροι, ελιές, σκόρδο, καρύδια, τυρί κλπ.) που κάνουν το ψωμί να λατρεύεται γευστικά από όλους τους Κυπρίους ακόμη περισσότερο.

Το ψωμί δεν είναι μόνο ένα βασικό είδος διατροφής, αλλά και ένας νέος τρόπος "παντρέματος" με πάμπολλες άλλες γεύσεις που μπορεί να συνδυαστεί. Όλες αυτές οι διαφορετικές ποικιλίες που υπάρχουν στους φούρνους Ζορπά και που αυξάνονται καθημερινά, έχουν ως αποτέλεσμα το ψωμί να εδραιωθεί ως η αγαπητή γευστική συνήθεια για όλους μας.

Οι περισσότερες ποικιλίες ψωμιού συνήθως χαρακτηρίζονται από το χρώμα τους. Δεν υπάρχουν λευκά ή μαύρα ψωμιά μόνο, αλλά και ενδιάμεσες διαβαθμίσεις (π.χ. ξανθά). Το "χρώμα" του ψωμιού καθορίζεται από το αλεύρι που χρησιμοποιείται (π.χ. το ψωμί από σιτάλευρο είναι λευκό, το ψωμί από πιτυρούχο σιτάλευρο ολικής αλέσεως είναι ξανθό, από αλεύρι σικάλεως μαύρο, από καλαμπόκι κίτρινο κλπ.). Επίσης, το χρώμα χαρακτηρίζεται και από την προσθήκη ορισμένων βελτιωτικών, όπως προαναφέραμε (βύνη, βιταμίνη C) και δημιουργούν χρώμα στο ψωμί. Αναγκαίο και πολύτιμο σε κάθε γούστο και περίπτωση, ακόμα και για κείνους που έχουν προβλήματα υγείας και συνίσταται από τους γιατρούς (π.χ. ψωμί σικάλεως για διαβητικούς, μαύρο και πολύσπορο για ενεργοποίηση των εντέρων κλπ.).

Ένα άλλο σημαντικό κεφάλαιο είναι και αυτό της διατήρησης του ψωμιού. Για παράδειγμα, τα μαύρα ψωμιά γίνονται ακόμη καλύτερα όταν καταναλώνονται μια - δυο μέρες μετά την παρασκευή τους, γιατί έτσι συγκρατούν καλύτερα την υγρασία τους. Επίσης, για να μείνει φρέσκο το ψωμί μπορούμε να το καταψύξουμε τοποθετώντας το στην κατάψυξη μέσα σε πλαστική σακούλα και μπορούμε να το βγάλουμε μια ώρα πριν το χρησιμοποιήσουμε.

Το ψωμί διατηρείται εκτός ψυγείου μέσα σε χαρτοσακούλα και όχι μέσα σε πλαστική σακούλα και οπωσδήποτε όχι μέσα στη συντήρηση του ψυγείου.

Λίγα λόγια για το μέλλον


Βασισμένοι πάντα στην παράδοση και το μεράκι, οι φούρνοι Ζορπά θέλουν και συνεχίζουν με την πολύχρονη πείρα τους στην παρασκευή ψωμιού, αλλά και πολλών άλλων αρτοποιημάτων.

Η αγάπη μας για το ψωμί, μας κάνει να δημιουργούμε νέες και γερές βάσεις για τη διατήρηση της παραδοσιακής κατασκευής του ψωμιού στην Κύπρο. Θέλουμε να διατηρήσουμε αυτή την "αξία" όπως μπορούμε καλύτερα, γιατί για μας το ψωμί είναι ένα πραγματικό "δώρο Θεού".

Μοιραστείτε μαζί μας αυτή την "αξία" και διατηρήστε όσο καλύτερα μπορείτε την παράδοση που συνεχίζεται πάντα με τη σκέψη ότι το ψωμί είναι και θα είναι πάντα πολύτιμο!