Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Μητροπολίτης. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Μητροπολίτης. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Δευτέρα 10 Σεπτεμβρίου 2012

Ένα πραγματικά ωφέλιμο ηχητικό ντοκουμέντο - A truly beneficial audio document

Πριν λίγες μέρες, ψάχνοντας στο διαδίκτυο για κάτι που ίσως να μας ενδιέφερε (όλους μας, κι εμάς κι εσάς), ψάχνοντας για κάτι παράξενο, περίεργο ή κάποιο κοινωνικό θέμα που να χρήζει συζήτησης, πέσαμε πάνω σε αυτό το ηχητικό ντοκουμέντο, που περιλαμβάνει μερικές ωφέλιμες ομιλίες μικρού μήκους του Μητροπολίτου Λεμεσού Αθανάσιου και κρίναμε ότι θα ήταν καλό να το παρακολουθήσετε κι εσείς.


A few days ago, searching the internet for something you might be interested us (all of us, us and you), looking for something strange, weird or a social issue that deserves discussion, we stumbled on this audio document, which includes some beneficial short speeches by Metropolitan Athanasios of Limassol and we felt it would be good to watch it too.



Ομιλία του Πανιερώτατου Μητροπολίτη Κιτίου κ. Χρυσοστόμου - Speech by Bishop of Kition Mr. Chrysostomos

"Ευφραίνεσθε Δίκαιοι, ουρανοί αγαλλιάσθε. σκιρτήσατε τα όρη, Χριστού γεννηθέντος. Παρθένος καθέζεται, τα Χερουβείμ μιμουμενη, βαστάζουσα εν κόλποις, Θεόν Λόγον σαρκωθέντα. Ποιμένες τον τεχθέντα δοξάζουσι. Μάγοι τω Δεσπότη δώρα προσφέρουσιν. Άγγελοι ανυμνούντες λέγουσιν: Ακατάληπτε Κύριε, δόξα σοι."

Μέσα στη χαρά και την ευφροσύνη της Ενανθρωπήσεως του Θεού Λόγου, το Πανάγιο και Τελεταρχικό Πνεύμα σε ανεβάζει, αγαπητέ π. Σωκράτη, στο δεύτερο βαθμό της ιεροσύνης.

Σήμερα που Αγία μας Εκκλησία εορτάζει τη Σύναξη της Υπεραγίας Ημών Θεοτόκου και αειπαρθένου Μαρίας, η Θεία χάρη σε κάνει άξιο να στέκεσαι μπροστά στο άγιο θυσιαστήριο και να προσφέρεις στο Θεό δώρα και θυσίες πνευματικές. Μεγάλη η τιμή που δέχεσαι. Μεγάλο το αξίωμα που σου προσφέρεται.

"Μέσος του Θεού και της των ανθρώπων φύσεως έστηκεν ο ιερεύς, τας εκείθεν τιμάς κατάγων προς ημάς και τας παρ' ημών ικετηρίας ανάγων εκεί", λέγει ο Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος και αλλού, πάλι, λέει "ει γαρ τις εννοήσειεν όσον έστιν άνθρωπον όντα, και έτι σαρκί και αίματι περιπεπλεγμένον, της μακαρίας και ακηράτου φύσεως εκείνης εγγύς δυνηθήναι γενέσθαι, τότε όψεται καλώς όσης τους ιερείς τιμής η του Πνεύματος ηξίωσε χάρις... Οι γαρ την γην οικούντες και εν ταύτην ποιούμενοι την διατριβήν, τα εν ουρανοίς διοικείν επετράπησαν, και εξουσίαν έλαβον ην ούτε αγγέλοις ούτε αρχαγγέλοις έδωκεν ο Θεός."

Ο ιερέας είναι διάκονος του μυστηρίου της σωτηρίας του ανθρώπου. Αξιώνεται να προσκομίζει τα δώρα του Θεού στην τράπεζα της ευχαριστίας, να μελίζει και να διαμελίζει "τον μελιζόμενον και μη διαιρούμενο, τον πάντοτε εσθιόμενον και μηδέποτε δαπανώμενον, αλλά τους μετέχοντας αγιάζων." Να παρακαλεί και να δέεται στο Θεό υπέρ του σύμπαντος κόσμου, υπέρ ειρήνης, υπέρ των ασθενούντων, των ορφανών, των θλιμμένων και των αδικημένων.

Ο ιερέας λαμβάνει το χάρισμα να εξομολογεί και το δικαίωμα να δένει και να λύει αμαρτίες, να συγχωρεί και να καθοδηγεί τον άνθρωπο. Έχει το δικαίωμα να κατηχεί και να βαπτίζει, να τελεί γάμους και να ευλογεί και να αγιάζει τον άνθρωπο, τη φύση, τα ζώα, τα κτίσματα και γενικά όλη τη κτίση. Μα πάνω απ' όλα έχει τη δυνατότητα, πάντα με την ευλογία και την άδεια του Επισκόπου του, να μεταβάλλει το κρασί και το ψωμί σε σώμα και αίμα Χριστού και να το προσφέρει στον άνθρωπο για τη σωτηρία του.

Τι ακατάληπτο και υπέρλογο μυστήριο! Το κτίσμα να ψηλαφεί τον Άκτιστο, το δημιούργημα να μελίζει το Δημιουργό, ο άνθρωπος να κρατεί το Θεό και ο χρονικός να προσφέρει τον άχρονο.

Αγαπητέ π. Σωκράτη,

Η ιεροσύνη είναι τιμή και δόξα, αλλά παράλληλα είναι και λειτούργημα θυσίας, πόνου, αγώνα, ευθύνης και μαρτυρίας. "Ο ποιμήν ο καλός την ψυχήν αυτού τίθησιν υπέρ των προβάτων" (Ιωαν. ι, 11).

Ο ποιμένας νύκτα και μέρα αγρυπνεί και εκδαπανάται στο έργο της σωτηρίας των λογικών προβάτων των οποίων του έχει ανατεθεί η ευθύνη για τη φύλαξη, τη φροντίδα και τη σωτηρία. Σκοπός του είναι "να δώσει φτερά στην ψυχή, να την αρπάξει από τον κόσμο και να τη δώσει στο Θεό. Να κάνει το Χριστό να κατοικίσει στις καρδιές των πιστών με τη χάρη του Αγίου Πνεύματος και, το κυριότερο, να θεοποιήσει τον άνθρωπο" (Αγ. Γρηγόριος ο Θεολόγος).

Ο ποιμένας έχει καθήκον να φυτεύσει στις καρδιές των πιστών, τον πόθο για τη βασιλεία των ουρανών, να διδάσκει και να κυρήττει το θείο Λόγο και να οικοδομεί τις ψυχές.

Ο ποιμένας αναλαμβάνει, ως μιμητής του Αληθινού Ποιμένος, να γίνει οδηγός του πιστού λαού. Φως, γι' αυτούς που βρίσκονται στο σκοτάδι, παιδαγωγός των ασεβών, διδάσκαλος των νηπίων, προστάτης των ορφανών, συνοδοιπόρος και συμπαραστάτης των θλιβομένων, υπερασπιστής των αδικουμένων, ιατρός των ασθενούντων, καταφύγιο και φίλος των πτωχών και των δυσπραγούντων και στήριγμα, παρηγορία και ελπίδα του κάθε ανθρώπου.

Αγ. π. Σωκράτη,

Να μην ξεχνάς πως ο παπάς πρέπει με ευχαρίστηση να εκδαπανάται, να κακοπαθεί και να μένει πιστός μέχρι θανάτου, προκειμένου με επιτυχία και ευδόκιμα να ποιμάνει το ποίμνιο που ο Θεός του εμπιστεύεται.

Να είναι ο πατέρας όλων, αδελφός και φίλος μ' όλους. Απλός, γιομάτος αγάπη και καλοσύνη, σώφρων, ταπεινός, ελεήμονας και φιλόξενος.

Με φόβο Θεού να υπηρετείς το θυσιαστήριο. Να θυμάσαι πάντοτε τους λόγους του Αγίου Νεκτάριου Πενταπόλεως: "Ο αγαπών τον Θεόν, ως πεπληρωμένην έχων την εαυτού καρδίαν εκ της θείας αγάπης, αγαπά τους εχθρούς αυτού, ευλογεί τους καταρωμένους αυτόν, καλώς ποιεί τους μισούντας αυτόν και προσεύχεται υπέρ των επηρεαζόντων και διωκόντων αυτόν."

Να προσεύχεσαι και να εύχεσαι για τη δική σου σωτηρία και του ποιμνίου σου και να διατηρείς "την ιερουργίαν του ευαγγελίου δόκιμον, τον βαθμόν αταπείνωτον, τον χαρακτήρα ακαταίσχυντον, το υπούργημα ανεπίληπτον, την διακονίαν ακατάγνωστον, την την οικονομίαν των μυστηρίων φρόνιμον" (Ιγν. Επισ. Προς Μαγνησίους).

Τα πολλά σου χαρίσματα με τα οποία σε προίκισε ο Θεός, να τα χρησιμοποιείς για να ευχαριστείς και να δοξάζεις το Θεόκαι για να υπηρετείς και να διακονείς τον άνθρωπο.

Αγ. π. Σωκράτη,

Βοηθούς και συμπαραστάτες σου σ' αυτό το δύσκολο έργο θα έχεις τον επίσκοπο σου, τον πνευματικό σου πατέρα Μητροπολίτη Τριμυθούντος κ. Βαρνάβα, την ενάρετη σύζυγο σου και τα αγαπημένα σας παιδιά, τους γονείς σου, τον ιερό κλήρο, τους φίλους σου, τους συγγενείς σου και τον αγαπητό και σεβαστό συνεφημέριο σου πατέρα Δημήτριο, με τον οποίο να συνεχίσεις να έχεις αγαστή συνεργασία για το καλό του ποιμνίου σας.

Λουσμένοι και οι δυο σας στο φως του Χριστού, συνεχίστε με ζήλο και κέφι να φωτίσετε τους "εν σκότει και σκιά θανάτου καθήμενους" και να ζεστάνετε τους ψυχρούς στην πίστη.

Ευχόμαστε, με τις πρεσβείες της Υπεραγίας Θεοτόκου, της Παναγίας μας, την οποία πάντοτε να έχεις καταφυγή και προστάτη και τις ικεσίες των ενδόξων Αγίων Αυξεντίου και Ευσταθίουτων οποίων το ναό θα υπηρετείς, να μπορέσεις με παρρησία να σταθείς μπροστά στο Δικαιοκρίτη Κύριο τη φοβερή μέρα της Κρίσεως και να Του πεις: "Ους δέδωκας μοι Κύριε, εφύλαξα και ουδείς εξ' αυτών απώλετο", για να ακούσεις τη φωνή Του: "Ευ δούλε αγαθέ και πιστέ, επί ολίγα εις πιστός, επί πολλών σε καταστήσω είσελθε εις την χαράν του Κυρίου σου".

Ομιλία του Πανιερότατου Μητροπολίτη Κιτίου κ. Χρυσοστόμου στη χειροτονία σε πρεσβύτερο του διάκονου Σωκράτη Σωκράτους στον Ιερό Ναό Αγίων Αυξεντίου και Ευσταθίου συν. Ζήνων τη Δευτέρα 26 Δεκεμβρίου 2011. Αναδημοσίευση από τα "Χριστιανικά μηνύματα".



"Righteous rejoice, heavens have a plesaure. Leaped mountains, Christ is born. Virgo is sitting, mimicking the Cherubim, the burgeoning bosom, God the Word incarnate. Pastors in coordinate they praise. Wizards interim bishop giving him gifts. Angels in praise, say: incomprehensible Lord, glory to Thee. '

Through the joy and rejoicing of the Incarnation of God the Word, and the Holy Spirit brings marshal, dear Father Socrates, the second degree of the priesthood.

Today, as our Holy Church celebrates the Synaxis of the Most Holy Theotokos and Ever-Virgin's Prayer Mary, the Divine grace makes you worthy to stand before the holy altar and to offer to God gifts and spiritual sacrifices. Great value you receive. Large office that you offer.

"Average of God and human nature estiken the priest, Tash distal fracture honor to us and Tash despite iketirias-reducing us there," says Saint John Chrysostom and others, again, says "For if the ennoiseien man beings as Estin , and most flesh and blood, scrambled, and the blessed nature that akiratou near dynithinai happen, then opsetai well osis priests price the Spirit of grace ... The ixiose gar oikountes the earth and in this embodiment poioumenoi the dissertation, they were allowed management derive heaven and they took power, exercisable not nor angels nor gave archangelois God. "

The priest is a deacon of the mystery of man's salvation. Claimed to provide the gifts of God in the bank thanks to melizei and dismembering "the melizomenon and not divided, and the ever esthiomenon never spent, but the participating sanctified." Be grateful and prays to God for the whole world, for peace, for the sick, the orphans, the sad and the wronged.

The priest takes the grace to confess and the right to moor and to terminate sins, forgive and guide man. Has the right to be recruited and baptize, and weddings is to bless and sanctify man, nature, animals, buildings and generally all creation. But above all it has the opportunity, always with the blessing and permission of the Bishop, to change the bread and wine into the body and blood of Christ and to offer to man for salvation.

What yperlogo and unintelligible mystery! The building to fumble the Uncreated melizei the creature to the Creator, man to keep God and the time to offer timeless.

Dear Father Socrates

The priesthood is an honor and glory, but it is also a function of sacrifice, pain, struggle, responsibility and control. "The good shepherd tithisin his soul for the sheep" (John i, 11).

Pastor day and night vigil and ekdapanatai the work of salvation of rational sheep of which has been assigned the responsibility for the custody, care and salvation. Its purpose is "to give wings to the soul, to grab it from the world and give it to God. Doing the Christ dwelling in the hearts of the faithful by the grace of the Holy Spirit and, most importantly, to deify man" ( St. Gregory the Theologian).

The pastor has a duty to plant in the hearts of believers, the desire for the kingdom of heaven, to teach and kyrittei the divine Word and build souls.

The pastor assumes, as an imitator of the True Shepherd, becoming driver of faithful people. Light, for those who are in darkness, the wicked governess, a teacher of infants, protector of orphans, companion and supporter of compression, defender of the aggrieved, doctor of sick, refuge and friend of the poor and dyspragounton and support, consolation and hope of each person.

Dear Fr Socrates

Do not forget that the priest should be pleased ekdapanatai to kakopathei and to remain faithful until death, so successfully and good pleasure to shepherd the flock that God trusts.

Be the father of all, brother and friend with everyone. Simple, full of love and kindness, wise, humble, merciful and hospitable.

The fear of God to serve the altar. Remember always the words of St. Nectarios of Pentapolis: "The Loves God, as having the self pepliromenin heart of divine love, love that enemies, bless them that kataromenous, welcome notify them hated him and pray for him and persecuted influence . "

Pray and pray for your own salvation and your flock and maintain "the gospel ierourgian test, the degree atapeinoton, character akataischynton the ypourgima flawless, akatagnoston the ministry, the sacraments of the oikonomian wise" (Ign. also. Towards magnesium).

The many gifts you with which God has endowed in, use them to thank and glorify the Theokai to serve and to minister to man.

Dear Fr Socrates

Helpers and supporters you in this difficult task would have the bishop, your father, your spiritual Tremithus Mr. Bishop Barnabas, the virtuous wife you and your children, your parents, your clergy, your friends, relatives and your dear and respected your father synefimerio Demetrius, which continue to have good cooperation for the good of your flock.

Bathed both of you in the light of Christ, continue with zeal and enthusiasm to lighten their "in darkness and the shadow of death seated" and to warm the cold in faith.

We hope, by the intercession of the Blessed Virgin Mary, Our Lady's, which always has resorted and prostate and supplications of the glorious saints and Afxentiou Efstathiouton which will serve the church, boldly be able to stand before the Lord Dikaiokriti terrible day Judgement and tell him: "Ear dedokas me Lord, efylaxa and none of them apoleto" to hear his voice: "Ev goods and faithful servant, for in a few faithful to make on many enter into the joy of the Lord you. "

Speech Holly Metropolitan Chrysostomos of Kition in ordaining a presbyter of Socrates Socratous deacons in the Church Saints Afxentiou and Efstathiou at settlement Zenon Monday, Dec. 26, 2011. Republished from the "Christian messages".

Παρασκευή 7 Σεπτεμβρίου 2012

Μνήμη δικαίου - Memory of law

Ο Γιάννης Μ. Ιωάννου υπήρξε ταπεινό τέκνο της εκκλησίας μας, συμβάλλοντας με όλες του τις δυνάμεις στο έργο της. Συνειδητός πιστός, χαρισματικός θεολόγος, ανιδιοτελής άνθρωπος, ο Γιάννης κόσμησε την κυπριακή θεολογία με το λόγο και το έργο του. Τόσο ως δάσκαλος, κατηχητής, επιμορφωτής και συγγραφέας, όσο ως σύζυγος, γονέας, φίλος και συμπολίτης.

Η αγάπη που απλόχερα προσέφερε ήταν καρπός της αγάπης που έπαιρνε από τη μετοχή του στη ζωή της εκκλησίας. Η αγάπη του ήταν η - σε ανθρώπινα μέτρα - μίμηση της αγάπης του Θεού για τον άνθρωπο. Η εκκλησία δίδαξε στον Γιάννη ότι μόνο έργα αγάπης μεταμορφώνουν τον άνθρωπο σε τέκνο Θεού. Και ο Γιάννης υπήρξε άριστος στο μάθημα αυτό. Η ανιδιοτέλεια υπήρξε το κύριο γνώρισμα του και γι' αυτό ο Γιάννης αποτελούσε παράδειγμα ενσάρκωσης της αγάπης. Μιας αγ΄πης σιωπηλής, που ήξερε να δίνει όχι μόνο υλικά αγαθά αλλα ταυτόχρονα και τα αγαθά του πνεύματος.

Εύχομαι ο Θεός της αγάπης και της φιλανθρωπίας να αναπαύει τον Γιάννη και να δίνει δύναμη στους οικείους του.

Κείμενο του Μητροπολίτη Κιτίου Χρυσοστόμου, αναδημοσιευμένο από το περιοδικό της Ιεράς Μητροπόλεως Κιτίου με τίτλο "Χριστιανικά Μηνύματα"


Yannis M. Ioannou was a humble child of our church, helping with all his forces at work. Conscious loyal, charismatic theologian, selfless man, John Cypriot theology adorned with reason and work. Both as a teacher, catechist, educator and writer, but as a spouse, parent, friend and countryman.

The love that was generously offered the fruit of love which took its share of the life of the church. His love was - a human action - an imitation of God's love for man. The church taught that only works John Love transforms man into God's child. And John was excellent in this lesson. The unselfishness was the main feature of which is why John was an exemplary embodiment of love. Agpis a silent, who knew how to give not only material goods but also goods and spirit.

I wish God's love and charity to rest John and give strength to his family.

Text of Metropolitan Chrysostomos of Kition, reprinted from the Journal of the Metropolis of Kition entitled "Christian message"

Χριστός Ανέστη - Jesus Risen

"Νυν πάντα πεπλήρωται φωτός ουρανός και γη και τα καταχθόνια". Με την Ανάσταση του ο Κύριος ημών Ιησούς Χριστός πλημμύρισε τα πάντα με το αναστάσιμο φως. Πάτησε το θάνατο και χάρισε ζωή. Συνέτριψε το μίσος και φανέρωσε την αγάπη. Ο κλειστός ανοίγει και ο άνθρωπος αποκτά ξανά τη δυνατότητα να γίνει Θεός κατά χάρη. Ο Άδης κατατροπώθηκε, το ψεύδος διαλύθηκε και η αλήθεια έλαμψε. Εύχομαι σε όλους προσωπική και οικογενειακή χαρά, υγεία, ευτυχία και πάντοτε η χαρά και η ελπίδα της Ανάστασης να καθοδηγεί και να στηρίζει τη ζωή και τα έργα σας.

Κείμενο του Μητροπολίτη Κιτίου Χρυσοστόμου, αναδημοσιευμένο από το περιοδικό της Ιεράς Μητροπόλεως Κιτίου με τίτλο "Χριστιανικά Μηνύματα".



"Now everything is complited light heaven and earth and hellish." With the resurrection of our Lord Jesus Christ flooded everything with Paschal light. Dissolve death and gave life. Vanquished hatred and showed love. The closed and opened again man acquires the ability to become God by grace. Hades defeated the dissolved falsehood and truth shone. I wish all personal and family joy, health, happiness and always the joy and hope of the Resurrection to guide and sustain life and your work.

Text of Metropolitan Chrysostomos of Kition, reprinted from the Journal of the Metropolis of Kition entitled "Christian message".

Παρασκευή 30 Μαρτίου 2012

Χωρίς διαφωνία δεν υπάρχει δημοκρατία - Μέρος Γ'


Αναδημοσίευθείσα συνέντευξη του Μητροπολίτη Ταμασσού και Ορεινής Ησαΐα, η οποία δόθηκε στην Αντιγόνη Σολωμονίδου Δρουσιώτου και δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα "Ο Φιλελεύθερος" στις 23 Ιανουαρίου 2011 και λόγω δηλώσεων όπως ο τίτλος την βρήκαμε αρκετά ενδιαφέρουσα ούτως ώστε να σας την παρουσιάσουμε.

Μητροπολίτης Ησαΐας: Η εκκλησιαστική και η ιεραποστολή με αναπαύουν.

Με τι αρχές μεγαλώσατε? Νιώθω προνομιούχος διότι οι γονείς μου με πρόσεξαν και τους έχω μεγάλη ευγνωμοσύνη. Εξαμελής οικογένεια, ο πατέρας και η μητέρα ήθελαν να είμαστε κοντά στην Εκκλησία, μας νουθετούσαν με αγάπη, υπήρχε διάλογος και κρατώ το δικό τους παράδειγμα.
Ο πατέρας σας ήταν... ανώτερος αστυνόμος. Μεγάλωσα με αυστηρές αρχές, αγάπη προς την πατρίδα, την Εκκλησία και τον συνάνθρωπο. Οι γονείς μου είναι ανθρωπιστές και το μετέφεραν σε μένα.
Ήσασταν ένα πνεύμα ελεύθερο. Είναι γεγονός ότι έκανα τις δικές μου επαναστάσεις, μου άρεσε η διασκέδαση, είμαι πολύ κοινωνικός και πέρασα μια πολύ ευχάριστη παιδική και εφηβική ηλικία, με τις χαρές του κόσμου. Η οικογένεια μου είχε οικονομική ευχέρεια, η μητέρα μου είχε ανθοπωλείο, ο πατέρας μου ένα καλό μισθό, δεν μας στέρησαν ποτέ τίποτα. Τη δυστυχία του πόνου τη γνώρισα στη Μονή Κύκκου.



Τι σας έκανε να στραφείτε στο μοναχισμό? Ακόμα και εγώ δεν κατάλαβα ακριβώς, αλλά μπορώ να το εντοπίσω στη νηπιακή μου ηλικία. Δεν ξέρω γιατί αλλά από μικρός ήθελα να γίνω ιερέας. Μεγαλώνοντας, εγώ ήθελα να σπουδάσω οικονομικά, να αναπτύξω την οικογενειακή επιχείρηση των ανθοπωλείων, στο στρατό που είχα περισσότερο να σκεφτώ, εντόπισα να μην με αναπαύει αυτό που πήγαινα να κάνω. Αποφάσισα να ψάξω την ιεροσύνη. Άρχισα να μιλάω με κληρικούς, να διαβάζω βιβλία, μπήκα στην Ιερατική Σχολή, μου άρεσε πάρα πολύ και εκεί ανακάλυψα το μοναχισμό. Βρήκα τον εαυτό μου. Η εκκλησιαστική ζωή και η ιεραποστολή με αναπαύει.
Σπουδάσατε και στη Μόσχα στο Ζακόρσκ. Ναι, στην αρχή θα πήγαινα να σπουδάσω στη θεολογική σχολή της Βοστώνης, αλλά μόλις είχε γίνει η περεστρόικα και ο Ηγούμενος μου είπε ότι θα ήταν καλύτερα να σπουδάσω στη θεολογική σχολή της Ρωσίας, για να ανοίξουμε γέφυρες επικοινωνίας με την εκεί ορθοδοξία. Στην αρχή δεν ήθελα, αλλά με έπεισε για το καλό της Εκκλησίας και της Μονής. Μεγάλωσα σε μια εθνικόφρονα οικογένεια και θεωρούσα απαγορευμένη περιοχή για μένα τη Ρωσία. Γνώρισα νέο κόσμο, ένα φοβερό πολιτισμό, πλούσια παράδοση και αντιλήφθηκα ότι καμιά φορά τα φαινόμενα απατούν. Κατάλαβα ότι δεν πρέπει να κρίνω τους ανθρώπους σύμφωνα με την κομματική τους τοποθέτηση αλλά με το πόσο άνθρωποι είναι. Με ωφέλησε πάρα πολύ η σπουδή μου στη Ρωσία, με έκανε καλύτερο κληρικό και άνθρωπο.
Διατηρείτε τις επαφές, φέρατε αρχιερείς από Ρωσία και πρώην ανατολικές χώρες? Ναι, έφερα πάρα πολλούς, αλλά όλα αυτά γίνονταν με το συντονισμό του Μητροπολίτη Κύκκου. Αν δεν έβρισκα αυτό τον Ηγούμενο, με το ανοικτό πνεύμα, δεν θα μπορούσα να εκφραστώ. Μου άνοιξε τα φτερά, μου έδωσε δυνατότητες, με νουθέτησε, με παιδαγώγησε, με εκπαίδευσε στην ιεραποστολή και του οφείλω πάρα πολλά. Ακόμη και σήμερα ως Μητροπολίτης μου υπενθυμίζει ότι έφυγα από τη Μονή και με αφήνει πολλές φορές να δυσκολεύομαι, διότι θέλει να πάθω και να μάθω. Θέλει να αυτονομηθώ πλήρως και σε μεγάλο βαθμό το έχει καταφέρει.
Πως αντιμετωπίζετε τις ανθρώπινες συμπεριφορές όπως το θυμό? Από τη φύση μου δεν θυμώνω εύκολα, αλλά αυτό καμιά φορά γίνεται στοιχείο εκμετάλλευσης. Όταν διοικείς είσαι υπόχρεος να είσαι αυστηρός διότι πρέπει να αντιληφθούν αυτοί που εξαρτώνται από σένα το τι πρέπει να γίνει.
Ποιος είναι ο μεγαλύτερος πειρασμός για σας? Στα εθνικά θέματα η Τουρκία και στα πνευματικά ο εγωισμός. Πιστεύω ότι πρέπει να καταπολεμήσω ακόμη περισσότερο τον εγωισμό μου και σε κάποια θέματα χρίζω καλυτέρευσης. Προσπαθώ.
Θα είναι εγωϊστικό ένας νέος 40 χρονών όπως εσείς, να έχει φιλοδοξίες για Αρχιεπίσκοπος? Θα ήταν φοβερά υπερφίαλο, απρεπές και αχάριστο.
Ανθρώπινο όμως. Ναι, αλλά για μένα θα ήταν βλασφημία να σκέφτομαι κάτι τέτοιο, διότι από πολύ νωρίς μου έχουν δοθεί τόσα πολλά. Η μεγαλύτερη μου φιλοδοξία είναι να καταστήσω τη Μητρόπολη Ταμασσού ωφέλιμη στον κόσμο, δημιουργώντας μια υποδομή φιλανθρωπίας και σωστής πνευματικής διαχείρισης. Θέλω να φέρνω όσο περισσότερο κόσμο προς τον Χριστό και αν ο άνθρωπος απέναντι μου δεν είναι ορθόδοξος, να τον βοηθήσω να ανακαλύψει τον ανθρωπισμό του, για να γίνει καλύτερος. Αυτή είναι η φιλοδοξία μου. Υπάρχουν ικανότεροι, που μπορούν να τα καταφέρουν καλύτερα από μένα, στη θέση του Αρχιεπισκόπου. Έχω τραυματικές εμπειρίες από τις αρχιεπισκοπικές εκλογές και δεν θέλω ποτέ ξανά να εμπλακώ σε τέτοιες ιστορίες.

Πέμπτη 29 Μαρτίου 2012

Χωρίς διαφωνία δεν υπάρχει δημοκρατία - Μέρος Β'

Αναδημοσίευθείσα συνέντευξη του Μητροπολίτη Ταμασσού και Ορεινής Ησαΐα, η οποία δόθηκε στην Αντιγόνη Σολωμονίδου Δρουσιώτου και δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα "Ο Φιλελεύθερος" στις 23 Ιανουαρίου 2011 και λόγω δηλώσεων όπως ο τίτλος την βρήκαμε αρκετά ενδιαφέρουσα ούτως ώστε να σας την παρουσιάσουμε.

Μητροπολίτης Ησαΐας: Εμείς έχουμε εθνικό φρόνημα, όχι εθνικιστικό.

Συμφωνείτε με την εθνική γραμμή του Αρχιεπισκόπου? Συμφωνώ ότι το πρόβλημα της Κύπρου είναι θέμα εισβολής και κατοχής. Αυτό δεν πρέπει ποτέ να το ξεχνούμε και ως τέτοιο πρέπει όλοι να το αντιλαμβάνονται. Μην ξεχνάτε ότι ο Αρχιεπίσκοπος δεν είναι πολιτικός και ενδεχομένως να μπορεί να λέγει κάποια πράγματα που οι πολιτικοί για διάφορους λόγους δεν μπορούν. Εμείς έχουμε ιστορική ευθύνηνα διατηρήσουμε την ελληνική ταυτότητα της χριστιανικής Κύπρου, με σεβασμό προς τις μειονότητες.
Βέβαια πολλές φορές με τις δηλώσεις του ο Αρχιεπίσκοπος φέρνει σε δύσκολη θέση τον πρόεδρο Χριστόφια. Σίγουρα πρέπει να είμαστε πολύ προσεκτικοί στο τι δηλώνουμε ως αρχιερείς. Νομίζω ότι ο Αρχιεπίσκοπος και ο πρόεδρος Χριστόφιας πρέπει να λαμβάνουν τα μυνήματα ο ένας από τον άλλο και να αλληλοσυνεργάζονται. Πρέπει να ενώσουμε τις δυνάμεις μας στα εθνικά ζητήματα, διαφορετικά χαθήκαμε. Ανησυχώ πάρα πολύ γιατί βλέπω κάποιους ανθρώπους στην προσπάθεια τους να υπερασπιστούν τα εθνικά μας θέματα, να προβαίνουν σε ακρότητες και δεν μιλώ για τον Αρχιεπίσκοπο. Από την άλλη πρέπει να έχουμε όρια και κόκκινες γραμμές.
Εσείς πως τα βιώνετε? Μέσα μας γίνεται ένας πόλεμος , της ελληνικής μας καταγωγής και της χριστιανικής μας ιδιότητας. Είμαστε Έλληνες σε μια πολυπολιτισμική Κύπρο και μας προσβάλλει βάναυσα όταν κάποιος λέει ότι η Κύπρος δεν είναι ελληνική. Με ενοχλεί όταν προσπαθούν να ξεχωρίσουν την Κύπρο από την ελληνική της ιστορία.


Πολλοί θεωρούν αυτή τη θέση εθνικιστική. Δεν είναι εθνικιστική αλλά εθνική. Εμείς έχουμε εθνικό φρόνημα, όχι εθνικιστικό. Το εθνικό φρόνημα είναι να αντιλαμβάνεσαι την εθνική σου ταυτότητα χωρίς να θέλεις να την επιβάλεις στους άλλους, τους Τ/Κύπριους για παράδειγμα. Όπως εγώ δεν έχω πρόβλημα ο μουεζίνης τους να τελεί τη δική του ακολουθία στο μιναρέ, πρέπει κι εκείνοι να δέχονται τη δική μου λειτουργία. Η Εκκλησία πρέπει να δείχνει τη μέριμνα και την αγάπη της σε όλους, ανεξάρτητα θρησκεύματος.
Είστε υπέρ της επαναπροσέγγισης? Ναι, ο στόχος της δικής μου επαναπροσέγγισης είναι σε ανθρώπινο επίπεδο: να τα βρω με τους Τ/Κύπριους, να αντιληφθούμε όλοι ότι έγινε εισβολή και κατοχή, ότι η διχοτόμηση είναι η καταστροφή της Κύπρου. Ότι η διαίρεση του νησιού είναι το τέλος μας και πρέπει όλοι να συνεργαστούμε για να βρούμε μια λύση όπου να ζούμε ειρηνικά, αναγνωρίζοντας όμως κάποια πράγματα.
Πηγαίνετε συχνά στα κατεχόμενα? Όχι τόσο συχνά όσο προηγουμένως διότι έχω πάρα πολλές ευθύνες ως Μητροπολίτης. Τώρα που ανέλαβα το ΚΕΝΘΕΑ προσπαθούμε να κάνουμε κάτι κοινό με τους Τ/Κύπριους, για το θέμα της πρόληψης των ναρκωτικών. Πιστεύω πολύ στην ανθρώπινη συνεργασία.
Πως αντιμετωπίζουν ένα ρασοφόρο? Στην αρχή με σκεπτικισμό, διότι η ιστορία της Εκκλησίας μας με τους Τ/Κύπριους δεν είναι η καλύτερη. Πρέπει και αυτοί να αντιληφθούν ότι η Εκκλησία της Κύπρου είναι τα άτομα που την απαρτίζουν και στη Σύνοδο έχουμε εμπνευσμένους αρχιερείς που μπορούν να κάνουν πάρα πολλά στην επαναπροσέγγιση. Όπως θέλω να δεχτώ τους Τ/Κύπριους όπως είναι και να τους εντάξω στην κυπριακή κοινωνία, θέλω και οι ίδιοι να αντιληφθούν ότι στην Κύπρο υπάρχει μια ιστορία, μια παράδοση, μια πίστη την οποία πρέπει τουλάχιστον να σεβαστούν. Πάρα πολλοί το αποδέχονται, το πρόβλημα μας είναι με τους έποικους και τις εντολές που έρχονται από την Τουρκία. Υπάρχουν άλλα συμφέροντα που καθοδηγούν οργανωμένα τον κόσμο. Αν μας άφηναν μόνους μας, πιστεύω ότι θα τα βρίσκαμε. Μιλώ με Τ/Κύπριους και καταλαβαίνει ο ένας τον άλλο, διότι είμαι σε μια ηλικία που δεν έχω βιώσει τραυματικά το παρελθόν.


Δεν συμβιβάζομαι με τη διχοτόμηση

Γεννημένος το 1971... οι μνήμες μου είναι το "δεν ξεχνώ" και τα συλλαλητήρια. Ήμουν από τους πρώτους μαθητές που πήγαν να διαμαρτυρηθούν όταν ανακηρύχθηκε το ψευδοκράτος. Είμαι από οικογένεια προσφύγων, η μητέρα μου από τον Καραβά και ο πατέρας μου από τον Άγιο Ηλία Αμμοχώστου και δεν συμβιβάζομαι με τη διχοτόμηση, με το ότι ένα κομμάτι της πατρίδας μου είναι κατεχόμενο.


Πήγατε στα σπίτια των γονέων σας? Ναι, και έκλαψα πικρά. Με ενοχλούν πάρα πολύ τα καζίνο, η πορνεία στα κατεχόμενα, το οργανωμένο έγκλημα όπως με ενοχλούν και στις ελεύθερες περιοχές. Όταν πήγα στρατό ήθελα να πάρω ένα όπλο και σκοτώσω όσους περισσότερους Τούρκους μπορούσα. Τώρα που πηγαίνω στα κατεχόμενα βλέπω παιδιά, οικογένειες και λέω είναι αυτούς που ήθελα να σκοτώσω? Μήπως υπάρχει ένας άλλος τρόπος να τα βρούμε εκτός από τον πόλεμο? Βέβαια δεν ξέρω αν με καλέσει η πατρίδα μου και πρέπει να αμυνθώ τι θα λειτουργήσει, η κληρική μου υπόσταση ή η ελληνική... Γι' αυτό πιστεύω ότι τα παιδιά πρέπει να υπηρετούν στην Εθνική Φρουρά, με ενοχλεί η φυγοστρατία. Για να μπορούμε να διαπραγματευόμαστε, πρέπει ο άλλος απέναντι να ξέρει ότι σε μια πολεμική σύρραξη θα έχει κόστος. Πιστεύω ότι με τους Τ/Κύπριους μπορούν να γίνουν πολλά βήματα στον ανθρώπινο τομέα και εύχομαι να επηρεάσουν τα κέντρα αποφάσεως στην Τουρκία για να τους επιτρέψουν να προχωρήσουν σε μια σωστή λύση.
Το βλέπετε να γίνεται? Πολύ φοβούμαι ότι αυτό δεν γίνεται. Είμαι όμως από τους αισιόδοξους κληρικούς που πιστεύει στο θαύμα. Η χάρις του Θεού θα βοηθήσει τους ανθρώπους και θα τα βρούμε. Μας απογοητεύουν καθημερινά οι εξελίξεις, αλλά δεν τα βάζουμε κάτω. Δεν πρέπει ποτέ να ξεχάσουμε το "Δεν ξεχνώ".
Έμεινε μόνο στο γραμματόσημο. Εκνευρίζομαι όταν αντιμετωπίζουμε το "Δεν ξεχνώ" με αυτό τον τρόπο. Έτσι γίνεται σε μεγάλο βαθμό. Πιστεύω ότι τα εθνικά θέματα ξεκινούν από τα πνευματικά. Η Εκκλησία πρέπει να παίξει σωστά τον αγωνιστικό της ρόλο, πρέπει να βοθήσει στην εξημέρωση του ανθρώπου, την καταλάγιαση των παθών του, στην ανάπτυξη των ηθών και των αξιών στην ψυχοσύνθεση του. Ένας άνθρωπος που ξέρει να λέει όχι στους πειρασμούς και ναι στις ευκαιρίες, κάποια στιγμή θα πετύχει και στα εθνικά θέματα. Στη Μητρόπολη μου δίνω πολλή σημασία στην πνευματική καλλιέργεια, Βρήκα καλούς συνεργάτες και οργάνωσα προγράμματα πνευματικά, κοινωνικά, αθλητικά, πολιτιστικά και εργάζομαι στο να βοηθήσω τον άνθρωπο να παίρνει σωστές αποφάσεις. Πρέπει να γίνει μεγάλη πνευματική επανάσταση στην Κύπρο.
Οι πολιτικοί μας? Είναι εικόνα της κοινωνίας μας, άρα εξυγίανση της κοινωνίας μας σημαίνει και εξυγίανση της πολιτικής. Με ενοχλούν πολλά πράγματα στην πολιτική ζωή.

Τετάρτη 28 Μαρτίου 2012

Χωρίς διαφωνία δεν υπάρχει δημοκρατία - Μέρος Α'

Αναδημοσίευθείσα συνέντευξη του Μητροπολίτη Ταμασσού και Ορεινής Ησαΐα, η οποία δόθηκε στην Αντιγόνη Σολωμονίδου Δρουσιώτου και δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα "Ο Φιλελεύθερος" στις 23 Ιανουαρίου 2011 και λόγω δηλώσεων όπως ο τίτλος την βρήκαμε αρκετά ενδιαφέρουσα ούτως ώστε να σας την παρουσιάσουμε.

Μητροπολίτης Ησαΐας: Οι δεσμεύσεις μου είναι το Ευαγγέλιο και η συνείδηση μου.

Τρικυμισμένη περίοδος οι αρχιεπισκοπικές εκλογές για τον Μητροπολίτη Ταμασού και Ορεινής Ησαΐα. Μια περίοδος η οποία τον ωρίμασε και τον προσγείωσε στις ανάγκες της σημερινής ζωής. Ο ίδιος δηλώνει πως αν δεν έβρισκε τον Μητροπολίτη Κύκκου Νικηφόρο, με το ανοικτό πνεύμα, δεν θα μπορούσε να εκφραστεί. Παραδέχεται πως θέλει να αυτονομηθεί πλήρως και πως σε μεγάλο βαθμό τα έχει καταφέρει.

Ποιες είναι οι ανάγκες της σημερινής εποχής? Πνευματικές και φυσικές όπως ήταν πάντοτε, απλώς το μέγεθος και η πολυπλοκότητα των προβλημάτων έχουν σήμερα διαφοροποιηθεί. Γι' αυτό η Εκκλησία πρέπει να βρίσκει τρόπους μέσα από μια εκσυγχρονισμένη ποιμαντική πολιτική να ελίσσεται στον τρόπο διαχείρισης των προβλημάτων και να εξελίσσεται όσον αφορά τη διαχείριση των προβλημάτων της.
Τώρα με την οικονομική κρίση τα προβλήματα έχουν πολλαπλασιαστεί. Πως βοηθά η Εκκλησία? Ποικιλοτρόπως. Την Εκκλησία πρέπει να την αντιλαμβάνεστε ως ένα θεσμό που έχει επαφή και με τον τελευταίο πολίτη. Η Μητρόπολη Ταμασού δεν είναι ένας απρόσωπος θεσμός, είναι οι 75 ιερείς στις κοινότητες με τα 500 στελέχη και τους εκατοντάδες συνεργάτες. Επεκτεινόμαστε με το φιλανθρωπικό μας έργο, μέχρι και το τελευταίο σπίτι. Η Εκκλησία της Κύπρου πήρε μια απόφαση στην τελευταία της Σύνοδο και οργάνωσε μια συνοδική επιτροπή κοινωνικής πρόνοιας και φιλανθρωπίας, της οποίας προΐσταμαι. Θα δημιουργήσουμε μια μη κυβερνητική οργάνωση, η οποία εκτός από το έργο των κατά τόπους Μητροπόλεων, θα αναλαμβάνει το γενικότερο φιλανθρωπικό έργο της Εκκλησίας, έτσι ώστε, όλα να γίνονται με έναν πιο συστηματικό τρόπο.

Μαθητεύσαμε πάνω στα λάθη μας για να προοδεύσει η Εκκλησία της Κύπρου

Η Εκκλησία θα έπρεπε στους δύσκολους καιρούς που διανύουμε να δίνει τα λεφτά της στον κόσμο παρά να επενδύει σε επιχειρήσεις και να θέλει να αγοράσει αερογραμμές. Η Εκκλησία της Κύπρου ως Σύνοδος ξοδεύει πάρα πολλά στη φιλανθρωπία και εγκρίνει τους προϋπολογισμούς για κάθε Μητρόπολη. Δίνει πάρα πολλά χρήματα σε σημείο που αυτό άρχισε να κλονίζει τα θεμέλια της, διότι υπάρχει οικονομική κρίση κι έχουν πολλαπλασιαστεί τα αιτήματα. Τα 2/3 της ημέρας τους, ο Αρχιεπίσκοπος και οι Μητροπολίτες υπογράφουν επιταγές και βρίσκουν χρήματα για τον κόσμο.
Βοηθάτε Τουρκοκύπριους με προβλήματα υγείας? Ναι, βοηθούσα μέσα από τον συντονισμό του Μητροπολίτη Κύκκου. Τώρα, ως Μητροπολίτης Ταμασσού προσπαθώ, αλλά δεν έχω την οικονομική ευχέρεια. Ποτέ όμως δεν ζήτησα κάτι από τη Μονή Κύκκου και να μου το αρνηθεί. Στο μέτρο βέβαια που μπορεί,  διότι σήμερα είναι δύσκολα τα πράγματα.
Είστε εξαρτώμενος από τη Μονή Κύκκου? Είμαι πλήρως απεξαρτητοποιημένος, όχι όμως οικονομικά.
Ποιοι σας βοηθούν οικονομικά? Το μισθό των υπαλλήλων μου τον πληρώνει η Αρχιεπισκοπή και μέρος των λειτουργικών μας εσόδων η Ιερά Μονή Κύκκου, η οποία μας κτίζει τη νέα Μητρόπολη στο Επισκοπειό, αλλά δεν απαιτούν να ακολουθώ τη δική τους πολιτική σε οποιοδήποτε θέμα.


Διαφωνείτε μαζί τους σε κάποια θέματα? Χωρίς διαφωνία δεν υπάρχει δημοκρατία. Κανένας δεν μπορεί να ποδοπατήσει τη σκέψη μας, πόσο μάλλον όταν είσαι Επίσκοπος. Δεν θα ήμουν συνεπής έναντι των ανθρώπων που με ψήφισαν Μητροπολίτη, αν δεν είχα ελεύθερη βούληση, να εκφράζομαι και να κινούμαι χωρίς οποιεσδήποτε δεσμεύσεις. Οι δεσμεύσεις μου είναι το Ευαγγέλιο και η συνείδηση μου.
Που διαφωνείτε με τον Κύκκου Νικηφόρο? Στο ότι "βοηθά περισσότερους από όσους πρέπει". Έχει περισσότερη πίστη από μένα στο Θεό. Βλέποντας τον τρόπο με τον οποίο χειρίζεται τα θέματα της φιλανθρωπίας, λογικά δεν θα πρέπει να τα βγάζουν πέρα. Πάντα μου λέει να έχω πίστη, η Παναγία θα στείλει. Ομολογώ ότι με εκφράζει η πνευματική πολιτική του Μητροπολίτη Κύκκου. Έζησα κοντά του 18 χρόνια. Είμαι πνευματικό του παιδί, αλλά πολλές φορές σε θέματα καθημερινότητας έχουμε διαφορετική άποψη και ο καθένας τραβά το δρόμο του. Επιμένει να κάνω αυτό που με εκφράζει για να αναλάβω την ευθύνη.
Πρωτοστατούσατε στους αγώνες του. Ναι, διότι με εξέφραζε πάρα πολύ. Ο πρώτος αγώνας που δώσαμε ήταν ανθρωπιστικός, με τη δημιουργία του Κέντρου Άμεσης Βοήθειας της Μονής Κύκκου. Διοργανώσαμε ένα ιεραποστολικό τμήμα του οποίου είχα το συντονισμό και επισκέφθηκα δεκάδες χώρες. Αυτό είναι κάτι που με γέμιζε και μου λείπει αυτή τη στιγμή.
Πρωτοστατήσατε και στις αρχιεπισκοπικές εκλογές. Βέβαια και δεν δεν θα μπορούσε να ήταν διαφορετικά διότι θεωρούσα ότι ήταν η καλύτερη επιλογή.
Γιατί χάθηκαν οι εκλογές? Δεν χάθηκαν οι εκλογές διότι έχουμε ικανό Αρχιεπίσκοπο, ο οποίος μπορεί να συντονίζει τη Σύνοδο. Τώρα γιατί δεν εξελέγη η δική μου επιλογή είναι μια σειρά από γεγονότα, για μένα πολύ τραυματικά. Ήταν μια πολύ καλή εμπειρία που με ωρίμασε και με πρωσγείωσε στις πραγματικότητες της σημερινής ζωής.
Βέβαια, ο τρόπος που έχει εκλεγεί ο νυν Αρχιεπίσκοπος δεν είναι προς μίμηση. Ήταν μια τρικυμισμένη περίοδος όπου πάθαμε και πάθαμε όλοι μας. Πιστεύω ότι όλοι βγήκαμε νικητές από την άποψη ότι είδαμε ότι δεν πρέπει να αφήνουμε τις ανθρώπινες αδυναμίες και φιλοδοξίες να υπερβαίνουν την πνευματική μας ιδιότητα. Αυτή η εμπειρία μας δίδαξε πολλά και ωφελείται σήμερα η Σύνοδος. Μαθητεύσαμε πάνω στα λάθη μας για να προοδεύσει η Εκκλησία της Κύπρου και κοινή μας απόφαση ήταν ο κάθε Μητροπολίτης να προσπαθήσει να θεραπεύσει αυτά τα τραύματα.
Εσείς τι κάνατε? Πήγα και συγχωρήθηκα από όσους αδερφούς είχα εκκρεμότητες.
Ποια είναι η σχέση σας με τον Λεμεσού Αθανάσιο? Πάρα πολύ καλή, συνεργαζόμαστε και είναι πνευματικός σε ένα από τα μεγαλύτερα μου μοναστήρια, του Αγίου Ηρακλειδίου.
Μιλήσατε για την εποχή των αρχιεπισκοπικών εκλογών? Ναι, αναγνωρίσαμε ότι οι καταστάσεις προχώρησαν εκεί που δεν έπρεπε, έκανε ο καθένας την αυτοκριτική και προσευχή του και προχωρούμε. Η πρώτη μου επίσκεψη εκτός Κύπρου μετά τις εκλογές ήταν στη Μονή Βατοπεδίου, πήγα στον Ηγούμενο και αλληλοσυγχωρηθήκαμε διότι είχα πρόβλημα μέσα μου.
Γιατί? Διότι φάνηκε στον κόσμο ότι η Μονή Βατοπεδίου και η Μονή Κύκκου είναι διαφορετικών καταστάσεων και νοοτροπίας. Είμαστε παιδιά του ίδιου Θεού και δεν θα πρέπει οι προσωπικές πνευματικές μας ιδιαιτερότητες να δημιουργούν πρόβλημα στην κοινή μας διακονία, διότι αυτό σκανδαλίζει τον κόσμο και τον διώχνει από την Εκκλησία. Είτε άθελα μας είτε ηθελημένα δημιουργήθηκε μέσα από τις αρχιεπισκοπικές εκλογές μια σύγκρουση, την οποία πρέπει να αναγνωρίζουμε. Γι' αυτό έπρεπε να θεραπευτεί, να γίνει αυτοκριτική και όλοι μαζί να προχωρήσουμε προσπαθώντας να μην ξαναεπαναλάβουμε τα ίδια λάθη.